Onvermoeibaar zet ik mijn ontdekkingstocht voort. Ik bezoek niet-alledaagse voorstellingen op niet-voor de hand liggende plekken. Nu is de Machinefabriek een voor de hand liggende plek voor theater. Ik heb er al zoveel moois gezien en u hoop ik ook. Maar wie heeft er van ‘Club Lam’ gehoord? En van een productie genaamd TRUT? Mijn nieuwsgierigheid is aangewakkerd!
Club Lam is sinds 2018 een Limburgs theatercollectief. Zij creëren nieuwe verhalen waarin vrouwen het middelpunt zijn. Met een flinke dosis humor en een kritische blik op actualiteiten strijden ze voor het verruimen van de blik op vrouwen. Volgens eigen zeggen: ‘Club Lam beukt door glazen plafonds en schept een ruimte waarin je onbegrensd je dualiteiten kunt omarmen.’
Het verhaal: Er was eens… lang, lang geleden (1511 om precies te zijn) een vrouw. Haar naam was Gertruid Bolwater. En ze woonde in Venlo. Heden ten dage wil niemand dood gevonden worden in Venlo, maar in 1511 had keizer Maximiliaan I zijn zinnen gezet op stad en ommelanden. Hertog Karel van Gelre bood weerstand, geholpen door de gehele bevolking van Venlo. Mannen, vrouwen, kinderen: allen knokten mee.
Een vaandrig van de vijand beklom de stadsmuur om de vlag als symbool van overwinning te planten. Gertruid Bolwater zag dat, stelde met een hard en zuiver gekeilde baksteen de man buiten gevecht en veroverde de gehate vlag. De vijand droop af en Gertruid was de held. Er is een straat naar haar vernoemd en er staat een standbeeld. Door de jaren heen een favoriete plek om de uitgekauwde kauwgom op achter te laten. Ze staat dan ook bekend als ‘het kauwgommeisje’.
Het wordt eens… 2050. De klimaatverandering is niet onopgemerkt aan ons voorbij gegaan. Venlo is een van de laatste droge plekken in Nederland en uitgeroepen tot nieuwe hoofdstad. Maar het water staat aan de lippen. Een storm is op til. Een storm met een vrouwennaam. En daar wordt minder notie van genomen dan een mannenstorm. Een vrouw tracht wanhopig iedereen te waarschuwen. Maar het is carnaval dus er moet en zal gezopen en gehost worden. Aan de oevers van de Maas wordt aan latte machiato’s geslurpt en er moet en zal vergaderd worden. Heel veel door heel belangrijke mannen vergaderd worden.
De vrouw heet Trut (Truuj) en wordt bijgestaan door Ophelia en Cassandra. Met die twee liep het niet heel lekker af. Ophelia is een tragisch personage uit Shakespeares Hamlet. Zij is een adellijke Deense vrouw, dochter van Polonius en geliefde van Hamlet. Ze wordt waanzinnig en verdrinkt. Wie kent niet het beroemde schilderij van John Everett Millais, waarin ze in een beek drijft, omgeven door bloemen.
Cassandra was een dochter van Priamus, de koning van Troje en koningin Hecuba. Apollo aanbad haar en schonk haar de gave van het voorspellen. Zo voorzag zij de ondergang van Troje maar niemand geloofde haar. Wie luistert er naar een vrouw? Na de val van Troje werd Cassandra door Agamemnon als oorlogsbuit meegevoerd. Zij waarschuwde hem voor zijn naderende dood, maar werd weer niet geloofd. Hij werd in bad door zijn vrouw Klytaimnestra met bijlslagen gedood. Cassandra werd met diezelfde bijl onthoofd.
Terug naar Venlo. Terug naar Trut.
De eerste lekkages ontstaan in de dijken. Trut trekt haar bh uit, zwaait er uitdagend en triomfantelijk mee in het rond en stopt daarmee het eerste lek. De vrouwen van Venlo volgen haar voorbeeld. Duizenden stuks lingerie voorkomen dat Venlo wordt verzwolgen. Na Gertruid is er een nieuwe Jeanne d’Arc van Lowlands. Er wordt enorme druk op haar uitgeoefend. Ze moet de politiek in. Zich kandidaat stellen voor het premierschap. De posters zijn al gedrukt: ‘STEM TRUT’. Maar Trut wil niet debatteren, niet vergaderen, het politieke spel niet spelen. Trut is eenvoudig. Ze wil gewoon dat iedereen redelijk, fatsoenlijk leeft en het fijn heeft met elkaar. Is dat teveel gevraagd?
Trut is naast een dijk van een vrouw gewoon een dijk van een voorstelling.
Stoer decor, stoere belichting, projecties en kostuums. Knap geschreven met goede grappen en pikante actualiteiten. Sterk gespeeld: briesend, vilein en teer. De vier grote steden krijgen er ongenadig van langs evenals de ‘linkse’ flank van de politiek, de Borsato’s van deze wereld, de Ali B.’s, het vriendje van Linda de Mol en Linda zelf. Johan Derksen wordt vakkundig gevierendeeld samen met de Haagse pluche en de Amsterdamse grachtengordel.
De drie speelsters Marloes IJpelaar, Ayla Çekin Satijn en Ella Kamerbeek zijn stuk voor stuk zwaar geschut. Strotten om van te huiveren, kostelijke mimiek, enorm speltempo en timing, woorden waarvan je moet blozen en een gigantische dosis energie, bravoure en avontuur. Maar Trut wil niet op het schild gehesen worden. Trut wil geen held zijn, geen legende, mythe of het nieuwe kauwgommeisje worden. Trut doet haar naam eer aan: Trut wil gewoon fijn en eenvoudig leven. Gewoon gelukkig zijn. Is dat teveel gevraagd?
Eens per jaar worden er theaterprijzen uitgereikt. Zo’n heerlijk we-vinden-elkaar-allemaal-echt-hééééééél-lief-feestje. Ik zeg: STEM TRUT!
Makers
Cast: Ayla Çekin Satijn, Ella Kamerbeek, Marloes IJpelaar
Tekst: Marloes IJpelaar
Video-art: Daniela Petrovic
Regie: Anouk Beugels
Videokunst: Daniela Petrovic & Mitch van Schijndel
Muziek: Myrthe van der Vuurst de Vries, Luka de Koe
Decor: Ramses van Den Hurk
Kostuum: Julia Suyker
Techniek: Joris Schipper
‘Tranend hart’ (Lamprocapnos spectabilis)
Dio van Velden
Verhalen
