WIESDADANJA? - interview Maak kennis met: Samuel Hento

Iedere maand vragen we een theaterpersoon uit Groningen/met Groningse roots het hemd van het lijf.

Ik heb op een zaterdagmorgen afgesproken met Samuel Hento. We wisselen regelmatig onze theaterervaringen uit in Schouwburgcafé De Souffleur. Hij woont momenteel in Maastricht waar hij het afgelopen jaar de Toneelschool heeft afgerond. Maar vaak is hij in Groningen waar hij geboren en getogen is. Voor mij zit een blozende jongeman. Jong en vol plannen en levenslust.

Samuel is geboren op 21 juni 2001 en heet voluit Elias David Samuel.
Een Latijnse, Hebreeuwse en een Franse naam. En alle met een directe link naar het Goddelijke. Maar Samuel komt niet uit een religieus nest. Zijn moeder houdt van klassieke namen.

Of een theatercarrière er al vroeg in zit? Er is een jeugdfoto waarop dreumes Samuel als Ramses Shaffy op een praalwagen wordt rondgereden en zoals zoveel kinderen speelt ook hij op de lagere school in de Kerstmusical.

Serieuzer wordt het tijdens zijn schooltijd op het Praedinius Gymnasium hier in de stad. Het heeft een toneelclub genaamd Eloquentia wat zoveel betekent als 'welsprekendheid'. Vooral aan zijn rol in het stuk SHOW (2004) van Jeroen van den Berg bewaart hij heel goede herinneringen. Aangestoken door het theatervirus meldt hij zich bij De Noorderlingen. Daar blijft hij maar liefst zeven jaar aan verbonden waarvan de laatste vier jaar in de Productiegroep. Drie jaar lang bleef hij hangen in wat zij daar noemen Fase I. Met als reden: ‘gebrek aan talent’.

Dat weerhield Samuel niet om auditie te doen bij Toneelacademie Maastricht en daar zagen ze wel wat in die Noorderling. Deze opleiding staat vooral bekend om het ‘ambacht’. Dat wordt nog eens benadrukt door de huisvesting: een oud klooster. Voorbeeld van dat ambacht is het bijbrengen van de zogenoemde ‘tongpunt-R’, ook wel de Franse R genoemd. Door het puntje van je tong tegen het gehemelte of achterkant van je voortanden te laten trillen, ontstaat de rollende R. Vier jaar lang volgt Samuel de regieopleiding en studeert in augustus 2025 af met de Griekse komedie Kikkers van Aristophanes (446 v.Chr. – 386 v.Chr.); dichter en schrijver van komedies en tijdgenoot van Socrates en Euripides. Het koor in dat stuk wordt gevormd door de kikkers van de rivier de Acheron: zij zingen het beroemde onomatopaeïsche (klanknabootsing) lied "Brekèkèkèks koaks koaks".

Inmiddels heeft hij met vijf medestudenten een heus theatercollectief opgericht genaamd ‘Spielplatz’.
Ze produceren het zelfgeschreven stuk ROLF en voeren het uit in de Slakhal van het verlaten ENCI-fabrieksterrein bij de Sint-Pietersberg. “In een wereld waarin de industrie tot stilstand is gekomen en de elementen vrij spel hebben, ontvouwt zich een verhaal van wat ooit was en wat nu rest. ROLF schetst een moment ná de apocalyps, waarin de stilte oorverdovend is en enkel het staal nog spreekt” (bron informatie: website Theater aan het Vrijthof).

In zowel Kikkers als ROLF voert Samuel de regie. Dát is ook wat hij het liefst doet. Al moest dat groeien. Geen enkel jongetje van elf jaar oud denkt: ik wil regisseur worden. Zijn kracht ligt in het theatraal denken en het enthousiasmeren van spelers.

Stel: Rob Jetten belt. Of Samuel de nieuwe minister van cultuur wil worden.
Wat zou hij doen? Absoluut de voorgenomen bezuinigingen op de NPO terugdraaien. Het stimuleren van theaterbezoek door lagere en middelbare scholen. Tijd en geld vrijmaken voor muziek- en theaterlessen op scholen. Verder: een eerlijker spreiding van subsidies. En we moeten eigenlijk van het hele woord subsidies af. Geld in de landbouw of de IT stoppen, heten investeringen. In kunst en cultuur zijn het opeens subsidies. Tenslotte moet het NThI (Nederlands Theater Instituut) weer een eigen pand hebben. Waar je binnen kunt lopen, in de duizenden meters literatuur en documentatie kunt grasduinen, exposities beleven en oude opnamen kunt beluisteren en bekijken. Ik zeg: Samuel for President!

Een bestaan opbouwen in de theaterwereld is absoluut een uitdaging. Maar Samuel is overtuigd: ja het kan! Naast talent heb je doorzettingsvermogen nodig en een hele sterke ‘sense of belonging’. Dat je als individu geaccepteerd en vooral gewaardeerd wordt in een groter geheel. Deze is cruciaal voor welzijn, motivatie en succes. Daarnaast zouden ze op de theateropleidingen meer aandacht mogen besteden aan het cultureel ondernemerschap. Subsidies aanvragen, boekhouden, belastingwetgeving en rechtsvormen. Over de wirwar van subsidieregelingen kan hij kort zijn: ‘ziek zoals het gehele overheidsapparaat’. Het is gewoon mogelijk om een gezelschap vier jaar te steunen en dan plots de stekker eruit te trekken. Absolute kapitaalvernietiging.

Wie bewondert Samuel?
Performancecollectief URLAND! Ook voortgekomen uit theaterschool Maastricht. Eline Arbo (thans artistiek leider van ITA) en Toneelgroep Maastricht. ‘Zij snappen het publiek zo goed’. Molière is een favoriete schrijver. Molière (geboren als Jean-Baptiste Poquelin; Parijs, 15 januari 1622 – aldaar, 17 februari 1673) was een Frans toneelschrijver en acteur die bekendheid verwierf met zeer kritisch theater en zijn satirische komedies zoals De Vrek. De al ruim tien jaar gestopte Kees Torn tenslotte is zijn favoriete cabaretier.

Samuel houdt van ‘leegstandtheater’. Producties maken en uitvoeren in verlaten en in onbruik geraakte locaties. Zo heeft Spielplatz een voorstelling gemaakt in een leegstaande Limburgse discotheek genaamd ‘Ahoy’. Zodat ze altijd zonder blikken of blozen kunnen roepen dat ze in Ahoy hebben gestaan. Traditionele theaters hebben zeker nog toekomst. Theater is tijdloos: het heeft alles al overleefd. Wat wel mag verdwijnen zijn de sterrenrecensies en de jaarlijstjes.

Samuel over vijfentwintig jaar?
Dat is een eind weg. Allereerst het zilveren jubileum van Spielplatz natuurlijk. Hij hoopt met Grote Zaalproducties doende te zijn en zijn musical over NSC/Pieter Omzigt verbreekt alle records. En wie weet: toch Minister van Cultuur… Maar eerst op kortere termijn: Spielplatz heeft een financiële bijdrage gekregen voor vier jaar. Het eerste jaar mag besteed worden aan onderzoek, aan spielerei. Daarna moet er zicht- en hoorbaar gepresteerd worden. Dat wordt waarschijnlijk The Old Bridge: een liefdesverhaal van de Bosnische schrijver Igor Memic. Of Hamlet II waarin de Britse vorst naar de USA emigreert. Over de veramerikanisering van de wereld met een hoog Disney-gehalte. Tenslotte is een Oudejaarsconference zeker niet uitgesloten.

Wij als publiek hoeven niet altijd naar het uiterste zuiden. Hoewel een weekendje Maastricht mij zeer lonkt. Spielplatz speelt door het gehele land maar mijdt de Randstad. Is Samuel definitief ‘oet de rook wezen’ of strijkt hij ooit weer neer in Groningen? Absoluut! Als de liefde van zijn leven zich aandient en zijn kinderwens in vervulling gaat, dan groeien die zeker in Groningen op.

Tenslotte geeft de gedreven en sympathieke Samuel ons mee: ga niet alleen op posters, recensies en namen af. Ga op avontuur! Ontdek nieuwe dingen. Dank je wel Samuel en wij van Theater 050 volgen je, net als veel van onze lezers. 'k Loat mie nait nuigen!

Tenslotte:
    WIESDADANJA? is een nieuwe rubriek van Theater 050. Maandelijks laten we onze lezers kennis maken met een theaterpersoon in Groningen of makers met Groningse wortels. Kent u iemand die dat stuk extra aandacht verdient en kan gebruiken? Neem dan contact op met de redactie. Hartelijk bedankt!

^{Hoofdafbeelding: © René de Boer: Samuel Hento in gesprek met Dio van Velden}