En of

Volle bak in de Machinefabriek van NITE want Sarah Janneh speelt haar theaterprogramma 'Brabo Leone' dat door Dagblad van het Noorden overweldigend lovend is ontvangen. Alle voorstellingen binnen no-time stijf uitverkocht.

Het was even spannend: Sarah werd eerder deze week kort maar hevig geveld door griep maar ze is er weer. En verontschuldigt zich: haar stem kan af en toe even raar doen en er zit nog veel snot maar ze wil zo ontzettend graag spelen. Zo eenvoudig en puur: we liggen al aan haar voeten…

Sarah heeft een Brabantse moeder en een vader uit Sierra Leone die vluchtte voor de burgeroorlog welke van 1991 tot 2002 woedde.

Met een hoofd vol dromen en idealen voor een nieuwe toekomst. Nauwelijks in Nederland was het liefde op het eerste gezicht waarbij het Nationale Vuurwerk mager afstak. In de eerste liefdesnacht al werd Sarah verwekt. Maar het bleek een rendez-vous tussen twee levens die niet heel lang voor elkaar bestemd waren. De vader leed onder psychoses en verkoos terugkeer naar zijn geboortegrond waar hij overleed. Jaren later gaat Sarah op zoek naar haar roots. Ze heeft het gevoel steeds in twee werelden te leven en te moeten kiezen. Tussen zwart en wit, luid en stil, geluk en rouw, tussen alles.

naam voorstelling — © Luciano de Boterman. Persbeeld 'Brabo Leone', Sarah Janneh | NITE

Het openingsnummer komt bij mij meteen als een mokerslag aan. Een schitterende Nederlandse tekst op indringende muziek. Een tekst die zich kan meten met het rijke oeuvre van Willem Wilmink, Jan Boerstoel, Jacques Klöters, Guus Vleugel en andere taalvirtuozen uit die tijd. Hard en zacht, rauw en gepolijst en meer. En dat alles in één lied. De muziek past perfect: dwingend en schurend. En dan Sarah zelf. Die stem! Alsof die van heel diep uit Moeder Aarde komt als een zeldzaam en kostbaar mineraal.

Dan maakt ze ons in chronologische volgorde deelgenoot van haar leven. Haar jeugd in Brabant met een, wat ze zelf noemt, roedel aan verzorgende en beschermende vrouwen om haar heen. Allemaal met een harnas van tijgerprints. Sarah wil overal bij horen. Dus verandert de roedel nogal eens van samenstelling. Zo is er een roedel waar ze de nachten mee wegdrinkt en -rookt.

Ieder hoofdstuk van haar leven vertelt ze niet alleen. Ze bezingt die ook.

Indringende teksten, regelmatig ontbreekt rijm of iets van logica qua opbouw maar muziek, tekst en uitvoering komen altijd weer miraculeus en prachtig samen. De band bestaande uit vier muzikanten is grandioos. Gedurfde instrumenten ook: naast keyboard en piano horen we een cello, vibrafoon en een verzameling hand drums zoals conga’s. Maar ook variaties op een woodblock ontbreken niet. Het dramt, kwettert, kabbelt en joelt. En Leading Lady Sarah voelt zich als een vis in het water. Zij rapt, hiphopt, jazzt, soult en gospelt zich een weg. Even behendig en trefzeker als een gibbon in de kruinen van een tropisch oerwoud.

Ze besluit op haar eenendertigste om het land van haar vader te bezoeken.

Het land, Sierra Leone, en zijn graf. Zijn graf en zijn familie. Háár onbekende familie. De tocht is hachelijk en zenuwslopend in veertig graden Celsius. Ze is voorbereid op een ontmoeting met een enkele oom en tante. Bij aankomst wacht haar een enorm billboard met haar portret en welkomstgroet. Minstens vierhonderd mensen gekleed in T-shirts met haar portret staan haar op te wachten. Er is een band, een deejay en veel tantes met twinkelende ogen die zeggen: ‘Dáár ben je dan’. Ze maakt kennis met mensen van wie ze dacht dat ze alleen de kleur had. Maar ze heeft het geluid, de lippen, haar rondingen. Alles waarvan ze in Nederland steeds zeiden: ‘Het is wel wat veel van alles’. Ze voelt zich welkom en thuis.

In Sierra Leone leven veel geloven vreedzaam naast elkaar: soennitische islam, animisme en christendom gaan hand in hand. Op zondagen vieren ze feest. Er wordt gedanst, gezongen, geklapt. Het leven wordt gevierd.
Ikzelf heb net een theaterproject afgerond met bijna twintig asielzoekers/statushouders met een LGBTHQI+ achtergrond. Zeven daarvan kwamen van Sierra Leone. Daar staat levenslange gevangenisstraf op homoseksualiteit. Een jongeman was topsporter en kwam voor zijn land uit op een groot internationaal toernooi met volop medaillekansen. Toen werd zijn geaardheid uit de doeken gedaan en hij het toernooi én zijn land uitgeschopt. En dan kwam hij er nog ‘genadig’ vanaf. Hij leefde nog en rotte niet weg in een kerker zoals heel veel lotgenoten.
Terug naar Brabo Leone.

Sarah vertelt verder. Hoe ze een groot blok kaas laat invliegen, haar moeder mist. Die staat haar bij terugkomst op de luchthaven op te wachten en eenmaal terug in Brabant wordt snel de bbq aangestoken en doet Sarah zich tegoed aan huzarensalade en speklappen. En ze beseft: ik ben een liefdesbaby. Ik hoef niet te kiezen. Het is niet of/of. Het is en/en!

Een prachtig verhaal. Op een heel bijzondere manier verteld en bezongen. Totaal niet pretentieus. Nogal gewoontjes eigenlijk, heel oprecht en vooral vol overgave en energie. En dat alles in een prachtige robe (bij bijhorende haarband en hakken) van Maison the Faux en fraaie jarretelles. Smaakvol, sensueel, ietwat wulps zelfs maar vooral gewéldig! Veel lippen, veel geluid, veel haar, veel snot, veel power, veel rondingen en bovenal: veel talent. Nou en of!!!

Makers

Band: Sarah Janneh (zang), Anton de Bruin (toetsen, bas & gitaar), Jan van Eerd (vibrafoon/elektronica), Nia Ralinova (cello), Yannick van ter Beek (percussie)

Compositie: Jan van Eerd, Sarah Janneh, Anton de Bruin, Noor, Ernest Kisseh Angmler, Isaac Nii ‘Dromor’ Dodoo, Thomas Nii Lamptey Botchway, Aaron Bebe Sukura | Liedteksten: Jurrian van Dongen, Ronelda S. Kamfer, Tom van Kalmthout, Roziena Salihu, Simme Wouters, Kiki Schippers, Noor, Ernest Kisseh Angmler | Tekst: Sarah Janneh | Tekstbijdragen en -advies: Esther Duysker | Regie: Floor Houwink ten Cate | Muzikale leiding & producer: Jan van Eerd | Licht- en podiumbeeld: Freek Ros | Kostuumontwerp: MAISON the FAUX | Geluidsontwerp: Sander van der Werff | Dramaturgie: Friederike Schubert