De hoofdrolspeler beloofde ons een 'immersief spektakelstuk', maar dat dreigt volledig te mislukken. Hij staat alleen op het podium. Zijn technici zijn nergens te bekennen. Alle belangrijke props en decorstukken zijn niet gearriveerd. Om zijn show te redden, smeekt Benjamin Verdonck een groepje jonge toeschouwers om hulp. Én hij plundert de voorraadkasten.
Mijn avond in het Grand Theatre begint ongebruikelijk. Wanneer ik iets voor 20:00 mijn toegangskaart laat controleren, volgt een uitnodiging om een tekening af te maken. In de foyer is een groep kinderen al druk bezig met kleuren. Alle platen zijn voorzien van een voorgedrukte tekst die aangevuld kan worden. Waaronder: 'Dit is geen wolk. Dit is een…' Op een van de tekeningen die af is, staat: 'Dit is een scheet'. Kortom: het belooft een memorabele theaterbeleving te worden.
Het is voorjaarsvakantie en ik maak een 8+-productie mee: All before death is life, geregisseerd door Jetse Batelaan. Deze solovoorstelling van theatermaker en beeldend kunstenaar Benjamin Verdonck is een coproductie van Theater Artemis en Wiener Festwochen. Benjamin Verdonck zag ik een paar jaar geleden in het Grand Theatre met Down the Rabbit Hole. Op het podium stond toen een ingenieuze kijkdoos; vol kleuren, panelen en touwen. Een groots decorstuk. Dat beeld vormt een contrast met deze voorstelling.
Vanavond is het podium verbazingwekkend leeg.
"Een goochelaar met niets in de handen en (bijna) niets in de mouwen." Zo luidt de beschrijving van All before death is life (bron: website Grand Theatre: All before death is life). Als de deuren van de benedenzaal opengaan en het publiek – voornamelijk kinderen en hun familie – binnenstroomt, staat goochelaar Verdonck op het podium. Zonder konijn uit een hoge hoed, zonder toverstaf, zonder assistenten en zonder de windmachine van Hans Klok.
De man op het podium is gekleed in een grijze broek, grijze jas en hij lijkt een goudgekleurd masker te dragen. Hij heeft iets wits in zijn hand. Een spons? Als hij dichterbij komt, zie ik dat het een blok verse boter is. Daarmee veegt hij over zijn 'gouden masker': de verpakking van de boter… We krijgen van deze man een lang en ingewikkeld verhaal te horen.
Eigenlijk was het zijn bedoeling om een 'immersief spektakelstuk' neer te zetten, met alles erop en eraan. Door een vreemde loop van omstandigheden zijn de decorstukken niet aangekomen en zijn de technici verdwenen. Wél heeft hij wat items gevonden in de koelkast. Hij plakt de boterwikkel nog steviger vast aan zijn hoofd en vraagt het publiek dringend om hulp. Voor licht, geluid, de special effects en o ja: ook iemand die af en toe een bordje omhoog houdt. Wie o wie?
"Wat is immersief?" fluistert een meisje dat een paar stoelen verderop zit. Haar vader weet het ook niet en zegt snel dat zij die man op het podium maar moet gaan helpen. Het meisje steekt enthousiast haar vinger op, net als de meeste andere kinderen in de zaal. Maar... de man is verblind door de boter op zijn hoofd en merkt hen niet op. Hij haalt geld tevoorschijn en een grote zak haribo's… Zijn roep om hulp wordt smekend. Wie o wie?
Uiteindelijk weet een klein groepje volhoudende kinderen het podium te bereiken. Met hun hulp kan de show eindelijk beginnen.
Het hele gebeuren duurt ongeveer een uur en wat we meemaken is onnavolgbaar. We zien de goochelaar, nog steeds met zijn blok boter en de verpakking op zijn gezicht, in de coulissen duiken. Zoekend naar attributen. Ondertussen geeft hij licht- en geluidsaanwijzingen en mag een kind af en toe met een bord rondlopen waarop een 'motivational quote' staat. Zoals: 'You never get a second change to make a first impression'. De meerderjarige toeschouwers grinniken. Het is een vreemd gezicht: een jong kind dat allerlei volwassen uitspraken showt. Maar hier kunnen we niet omheen: de kinderen die meehelpen, zijn stuk voor stuk onmisbaar. Ondanks dat ze weigeren om het pakje boter van de man vast te houden (en daarin hebben ze natuurlijk hartstikke gelijk), redden zij deze theaterbeleving.
En een beleving wordt het, ondanks dat de show allesbehalve standaard aanvoelt. Met behulp van touw, een tafel, plankjes en etenswaren toont de goochelaar zijn trucs op het podium. Een banaan balanceert op een sinaasappel. Er is een knappe act met een stoel en blikjes cola. Ook de momenten daartussen maken indruk op mij. Zo laat Verdonck ons beelden van prominente personen zien met behulp van een projector. Deze 'bewerkt' hij ter plekke door daar etenswaren op te leggen, terwijl er een lachband klinkt. Het gezicht van het Meisje met de Parel wordt voorzien van een rijstwafel. De gezichten van Mark Rutte en Xi Jinping worden vervangen door tomatenschijfjes. En Vladimir Poetin? Zijn hoofd wordt door Verdonck versierd met een eidooier.
Tussendoor toont Verdonck ons vluchtige beelden van een atoomwolk… De lachband verstomt. Je zou denken dat dit niet echt een onderwerp is voor kinderen. Dan belanden er ook nog foto's van kindsoldaten op de projector. Hun wapens werkt Verdonck vakkundig weg met gekleurde dropveters, roze yoghurt, tandpasta of vrolijke discokorrels. Hierdoor ontstaat er een zorgeloos en bijna feestelijk nieuw beeld.
Wat ik bijzonder vind aan deze 8+-voorstelling is dat de theatermaker het leed uit de wereld niet uit de weg gaat.
De kinderen krijgen van Verdonck het nieuws voorgeschoteld, zoals het is. Dat is geen vrolijk verhaal. Doordat hij met behulp van de etenswaren de context verandert en de voorstelling genoeg grappige momenten kent, wordt het geen zware beleving. En ja: Elon Musk ziet er echt vriendelijker uit als hij een salami-hoofd heeft. Dat relativeert.
Het slot verklappen, zou een spoiler zijn. Wel kan ik vertellen dat de helpende kinderen een prominente taak krijgen tijdens de finale. Hun plezier spat ervan af en dat is mooi om te zien. Ook verandert de goochelaar uiteindelijk van kleur. Als toetje, nadat het publiek klaar is met klappen, mogen de redders van de show zich storten op die welverdiende grote zak haribo's! Maar… "Ik krijg het niet open," verzucht een vrijwilligster die het licht mocht bedienen, "Mijn handen zitten vol boter!"
Wat een heerlijk, ontregelend theater(avont)uur was dit. Over 'blijven zoeken en doorgaan', ondanks dat de wereld genoeg angstige momenten kent en alles om je heen helemaal misloopt. Die onverzettelijkheid van Verdonck is misschien wel de beste goocheltruc in het leven.
Makers
Van en door: Benjamin Verdonck
Regie: Jetse Batelaan
Kostuums en visueel advies: Liesbet Swings
Lichtontwerp: Iwan van Vlierberghe
Coproductie: Theater Artemis en Wiener Festwochen
Dio van Velden
Verhalen
Dio van Velden
Verhalen
