Iedereen lijkt steeds op zoek. Dat geldt ook voor deze vier voorstellingen die ik meemaak op Noorderzon: 'De Andere Helft', 'HYACINTH', 'The Spark is Thére' en de lezing 'Vanilla'.
Ik heb een ticket voor de Noorderzon-voorstelling Tractor Rapsodie van Louis Vanhaverbeke. Koortsachtig zoek ik naar de locatie. Die is dus niet in het plantsoen, maar in de voormalige Niemeyer tabaksfabriek. Dat ga ik niet meer halen. Zes intensieve dagen spelen in de voorstelling Penis Monologen eist zijn tol. Dus snel een ticket gekocht voor een containervoorstelling.
Ik schuif aan voor ‘De Andere Helft’ van theatermaakster Zahra Lfil.
Zij heeft een Nederlandse moeder en een Marokkaanse vader. In Nederland geboren en getogen, is ze nieuwsgierig naar haar andere vaderland. En gaat ze op reis naar Marokko. Op zoek naar identiteit, naar thuishoren, naar de andere helft. (*1)
Zahra vertelt kwetsbaar en meeslepend.
Een grote gele koffer is alles wat ze nodig heeft, naast een medespeelster die de techniek doet en regelmatig in het Marokkaans reageert. De voorstelling doet mij denken aan Brabo Leone van Sarah Janneh. Ook zij ging op reis naar het land van haar vader. Naar Sierra Leone. Waar Sarah koos voor fantastische intimidatie, kiest Zahra voor intimiteit. Een container is al krap (ik weet er inmiddels alles van) maar ze maakt slim gebruik van de ruimte en neemt ook regelmatig plaats tussen haar publiek. Ze vertelt over haar ontmoetingen. De mooie en minder mooie. Dat doet ze zachtmoedig en meeslepend.
Als ze bijna aan het einde ook nog heel ijl en loepzuiver een lied ten gehore brengt, biggelt er een traan. Is het een wiegenlied? Een hymne of een stukje requiem? Ik hoop dat zij, net als Sarah, de twee helften van haar identiteit met elkaar heeft kunnen rijmen. Ze hoeft niet te kiezen. De Nederlanders mogen haar benijden: ze heeft een moeder- én een vaderland!
Ik ga door naar een volgende container. Daarin beleef ik 'HYACINTH'.
Volgens Noorderzon.nl is HYACINTH: "een choreografisch onderzoeksproject van Arno Verbruggen en Benoît Couchot, geïnspireerd door de mythe van Apollo en Hyacinthus." (*1) De laatste was een Spartaanse prins en halfgod, de zoon van de muze Clio en de Macedonische koning Piërus. Hij raakte verwikkeld in een wedstrijd discuswerpen met de god Apollo. En raakte daarbij dodelijk verwond. (*2) Hij bloedde leeg en met zijn bloed creëerde Apollo de bloembol welke wij kennen als de hyacint.
"Via duetwerk onderzoekt het project intimiteit, vertrouwen, verlangen en verlies tussen twee lichamen in contact." (*1) De heren zijn prachtig geschminkt en zien er sensueel uit in tanga’s en torso’s van riempjes.
De bewegingen zijn poëtisch, kwetsbaar en mannelijk.
Ik ken de danstaal onvoldoende, maar ze weet diep te raken. Het sterven van Hyacinthus en het wanhopige verdriet van Apollo spatten tegen de stalen wanden. Het voelt bijna als een een-op-eenvoorstelling: we zitten met zes mensen in de container. Dit zo heel bijzondere onderzoeks- en ontwikkelingstraject verdient meer…
De Noorderlingen staat op mijn agenda.
Altijd een feestje om bij te wonen. Al is het alleen maar om zoveel jonge mensen gepassioneerd met theater bezig te zien en horen. Hun Noorderzonbijdrage heet The Spark is Thére. En wordt omschreven als een licht absurdistische ontleding van de verwondering. (*1)
Als beeld wordt het schilderij 'Anatomische les van Cornelis 's-Gravesande' van Cornelis de Man uit 1681 gebruikt.
Cornelis ’s-Gravesande onderwijst een club nieuwe medische pioniers. Het stuk is te bewonderen in de Prinsenhof te Delft. Nee, geen van de jonge spelers heeft het stuk bezocht en van dichtbij bewonderd. Dat zou een interessante insteek zijn geweest voor een nieuwe productie. Een teambuildingsuitje bovendien.
Ik beleef net als bij Arno Verbruggen een onderzoekstraject. Een montagevoorstelling waarin iedereen de fonkeling zoekt en hoopt te vinden. Dat moment van de vlam in de pan. Een verliefdheid die alles op z’n kop zet. De energie is aanstekelijk. Maar het moment waarop bij mij de vlam in de pan slaat, wordt meteen al in de opening cadeau gedaan. Spelers staan in een tableau vivant, naar de anatomische les van De Man en een schitterend fragment uit het requiem van Giuseppe Verdi schalt door de ruimte. Daar teer ik de volgende twintig minuten op…
Als voorlopig de laatste voorstelling ben ik present bij Ype Driessen.
Ik had nog nooit van Ype gehoord of gelezen. Maar ik kijk/lees dan ook geen fotostrips en luister geen podcasts. Genres waarmee hij druk doende is. Zijn debuutroman Vanilla is: "een tragikomische zoektocht naar liefde en genegenheid, of anders gezegd: een queer ontdekkingstocht naar seks en verlangen." (*1) Gelardeerd met de nodige expliciete seksscènes.
Na een uitgedoofde relatie besluit de hoofdpersoon samen met enkele vrienden naar Amsterdam te verhuizen.
Dáár gebeurt het tenslotte allemaal. Het boek wordt wel beschreven als taboedoorbrekend. Nou is dat wel wat. In mijn jonge jaren zorgden Turks Fruit van Jan Wolkers en Ik Jan Cremer van de gelijknamige schrijver voor flink wat opschudding. De Happy Hooker van Xaviera Hollander deed ook het nodige stof opwaaien. Tot nu toe heb ik niet iets van die reuring bemerkt bij Vanilla. Misschien komt dat nog.
Ype vertelt over zijn boek, het proces, het hoe en waarom. Over een vervolg. Ype is een vlot en innemend causeur. Ik gun het hem van harte dat hij de enorme stapels Vanilla’s slijt. Ik zal het boek vast wel eens lezen. Voorlopig ben ik nog bezig in Mystiek Lichaam van Frans Kellendonk.
Vier voorstellingen, vier zoektochten. Is dat iets van deze tijd: dat zoeken? Iedereen lijkt steeds op zoek. Naar liefde, aandacht, kansen, studies, carrière, hoop of gewoon zichzelf. Toen ik opgroeide leek alles eenvoudiger. Was meer voorbestemd. Dat altijd maar (onder)zoeken zorgt ook voor onrust. Wat in deze reeks van vier op een rij in elk geval zorgde voor een zeer prettige reuring.
Bronnen
1. Bron: Noorderzon.nl, programma-omschrijvingen, geraadpleegd op 3 september 2026
2. Bron informatie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Hyakinthos
Artikelen over Noorderzon
In dit overzicht zijn alle artikelen van Theater 050 over Noorderzon Festival of Performing Arts & Society terug te lezen.
Hoofdafbeelding: © Remco Meijer. Sfeerfoto Noorderzon, dag 8. Container 2. Bron afbeelding: Noorderzon.nl
Het slagveld is dichterbij dan je denkt
Ingrid de Vries
Verhalen
