Ik bezoek mijn laatste twee voorstellingen op het Noorderzon Festival: 'Zeus is dood' en 'De Ilias'. Alle twee van Huis Orlando. Ze kiezen de Griekse mythologie als inspiratie. En zij zijn niet de enige.
Elk seizoen lijkt iets of iemand ‘hip’. Zo zijn er seizoenen dat het werk van Shakespeare bijna iedereen lijkt te inspireren. Dan weer wordt het werk van Tsjechov driftig afgestoft, is er een Dorian-jaar en nu lijkt het de beurt aan de Griekse mythologie. Wellicht aangezwengeld door de film The Odyssey (regie Christopher Nolan). Die handelt over de Griekse koning Odysseus die na de val van Troje aan een avontuurlijke reis van tien jaar begint om terug te keren naar zijn vrouw Penelope en zoon Telemachus op het eiland Ithaka.
Eerder beleefde ik Arno Verbruggen en Benoît Couchot die de mythe van Apollo en Hyacinthus in een containervoorstelling deden herleven. Ik heb nooit les gehad in de Griekse mythologie en bij de enorme hoeveelheid namen van goden en halfgoden duizelt het me. En dan heb je nog de Griekse én de Romeinse goden. De oppergod is bij de Grieken Zeus, bij de Romeinen Jupiter. En ga zo maar door.
Als eerste ben ik te gast bij Zeus is dood. De voorstelling gaat over het zogenoemde Paris-oordeel. Paris was een zoon van de Trojaanse koning Priamos en diens gemalin Hekabe. Na zijn geboorte te vondeling gelegd, gezoogd door een berin en opgevoed als herdersjongen. (*1) Volgens de beschrijving op Noorderzon.nl willen de drie godinnen Aphrodite, Athena en Hera van oppergod Zeus weten wie van hen de mooiste was. Zeus had geen zin om de woede van wie dan ook op zijn hals te halen en gaf de opdracht door aan Paris. In ruil daarvoor kreeg hij Helena, de mooiste, prachtigste vrouw ter wereld. "Met als gruwelijk gevolg een bloederige oorlog met Troje én een levenslange vijandschap tussen de drie godinnen." (*2) Mij duizelt het. Volgt u het nog?
De container is omgetoverd tot een wellness-resort.
De drie godinnen ondergaan een behandeling. Ze bereiden zich allemaal fanatiek voor voor de alles beslissende Miss-Bovenwereld-Verkiezing. Schoonheidsmaskers, bubbelbad voor de voeten, droogkap, trilapparaat voor vetverbranding, tubes, crèmes en… champagne. En dat allemaal in zuurstokroze. Hoe krijg je het bij elkaar. Formidabele prestatie numero 1. Dan volgt ruim twintig minuten spits en komisch gekissebis. Een mix van Ab Fab en Sex and the City. Het spel is schitterend getimed, de teksten vilein, de mimiek van hoog niveau. Formidabele prestatie numero 2.
Vervolgens bezoek ik De Ilias. Dit is een oud-Grieks epos dat wordt toegeschreven aan de dichter Homeros en het verhaal vertelt over een korte periode van 51 dagen tijdens het tiende en laatste jaar van de Trojaanse Oorlog. Het epos is ontstaan in de 8ste eeuw voor Christus door mondelinge overlevering. En uiteindelijk geboekstaafd in maar liefst vierentwintig boeken. Geschreven in hexameters dus zesvoetige versregels. (*3) Het verhaal draait om de ruzie tussen de Griekse aanvoerder Agamemnon en de held Achilles. Ilios is de oud-Griekse naam voor de stad Troje. Mij duizelt het nog steeds. Volgt u het nog?
Hoe vat je vierentwintig boeken samen in een krap half uur in een nog krappere zeecontainer?
Oppergod Zeus heeft een keur aan goden en godinnen bij hem thuis uitgenodigd. Voor een bacchanaal en aansluitend een orgie. Maar wat een heerlijk samenzijn moet worden, ontaardt in een scheldkanonnade. De dames en heren kunnen elkaar niet luchten of zien en vechten over de ruggen van de strijdende Grieken en Trojanen hun onderlinge meningsverschillen uit. (*4) Een vergelijking met huidige heersers die jonge vrouwen en mannen naar het front sturen als kanonnenvoer, ligt voor de hand. Hoe kunnen zij nog een hap door de keel krijgen? Rustig slapen, de liefde bedrijven?
Negen jonge mensen op amper drie vierkante meter met twintig toeschouwers in een zeecontainer. Formidabele prestatie numero 3. Het spel is aanstekelijk en enthousiast. De aankleding zeer vindingrijk. De tekst is vaak expliciet. ‘Niet voor tere zieltjes’ staat bij de aankondiging. Een tere ziel ben ik al heel lang niet meer, maar het vele gevloek staat mij toch wat tegen. De Nederlandse taal is rijk voldoende om heftige emoties van tekst te voorzien.
Al met al ben ik nog steeds fan van Huis Orlando. Vorig jaar al met hun Tsjechov bewerkingen en nu met de Griekse mythologie. Heel veel wijzer ben ik er niet van geworden. Maar na op z’n Russisch en op z’n Grieks ben ik benieuwd naar volgend seizoen. De Sade, Molière, Genet misschien: op z’n Frans?
* Bronnen
1. https://nl.wikipedia.org/wiki/Paris_(mythologie)2. Noorderzon.nl: beschrijving programma Huis Orlando: Zeus is dood. Link: https://www.noorderzon.nl/programma/huis-orlando-2
3. https://nl.wikipedia.org/wiki/Ilias
4. Noorderzon.nl: beschrijving programma Huis Orlando: De Ilias. Link: https://www.noorderzon.nl/programma/huis-orlando
Artikelen over Noorderzon
In dit overzicht zijn alle artikelen van Theater 050 over Noorderzon Festival of Performing Arts & Society terug te lezen.
Hoofdafbeelding: Huis Orlando – De Ilias, Noorderzon 2026. Bron foto: Noorderzon.nl, https://www.noorderzon.nl/programma/huis-orlando
Dio van Velden
Verhalen
