'Wij willen het publiek meenemen op onze reis'

Afgelopen voorjaar trok kunstenaarscollectief ZUHAUSE met hun camper UFO door Europa. Dat leverde de groep een schat aan ontmoetingen, indrukken, filmmateriaal, muziek en verhalen op voor hun project 'ÉLIËN'. Élénie Wagner blikt terug op deze intensieve tijd, maar kijkt ook graag vooruit. Wat zijn de plannen en welke ervaringen worden meegenomen naar het theater?

zuhause inzingen plaat
Élénie tijdens het inzingen van haar plaat. Foto: ZUHAUSE

Een half jaar geleden had ik vanuit Groningen het het eerste telefoongesprek met Élénie. Zij bevond zich toen in Griekenland, samen met ZUHAUSE-leden Grey, Davey en hond Antonio.

Inmiddels is het hele gezelschap alweer een tijdje in Groningen te vinden. Toch heeft Élénie nu pas het gevoel dat ze weer terug is. "Op reis hadden we veel indrukken opgedaan," herinnert ze zich, "Terug in Groningen gingen we vrijwel meteen door met De Wijk De Wereld. Daarna dook ik de studio in om aan mijn debuutalbum ALL te werken. We zijn dus al wat maanden verder, maar in de tussentijd hebben wij ontzettend veel gedaan".

Beelden, verhalen en geluiden uit Europa

Drie maanden is ZUHAUSE op reis geweest. Hun belevenissen zijn door Davey vastgelegd in beelden. Daarnaast stond de reis in het teken van geluid. Onderweg, achter haar piano heeft Élénie muziek en teksten geschreven voor haar album. Ook werden samples van de omgeving gemaakt, zoals het ruisen van de zee. Deze omgevingsgeluiden zijn verwerkt in de muziek, wat de totaalbeleving kan versterken.

Die totaalbeleving – een samenspel tussen muziek, geluid, beeld, verhalen en techniek – wil ZUHAUSE ook naar het theater brengen als hun voorstelling ÉLIËN in première gaat. Op 25 januari wordt het publiek in het Grand Theatre meegenomen op reis. Élénie verklapt alvast: "Die avond willen we Europa op de kaart zetten. We vertellen wat we hebben gezien, maar willen in ieder geval géén moralistisch verhaal neerzetten, van 'zo is het'. In Europa waren wij vooral bezig met contacten leggen en verbindingen maken. Het gaat er vooral om dat wij onze buren op dit werelddeel hebben leren kennen. Dat willen we terug laten komen in de voorstelling."

"Wij zijn allemaal mensen, maar 'menselijkheid' vind je niet overal"

Een reden om de reis door Europa te ondernemen, was om de schoonheid van het 'anders-zijn' te laten zien. De werkelijkheid blijkt complex. "Hoe kun je zeggen dat je zelf 'normaal' bent en dat je op zoek bent naar de 'ander'?" vraagt Élénie zich af, "Er zijn verschillen in hoe mensen kunnen leven, maar eigenlijk zijn wij gelijk. Nee, ik denk dat onze reis vooral een zoektocht is geworden naar menselijkheid. Empathie, compassie, contact maken en durven kijken... Dat zijn allemaal uitingen van menselijkheid. Menselijkheid is niet overal te vinden en waar je menselijkheid mist, word je buitengesloten".

zuhause davey albumcover
Davey Bakker maakt de albumcover voor het debuutalbum ALL. Foto: ZUHAUSE

Al hun verhalen en ontmoetingen worden door de leden van ZUHAUSE op verschillende manieren verwerkt en vormgegeven. Deze projecten zijn voor het publiek als losse onderdelen te volgen, maar vormen samen een geheel. Zo maakt Davey een documentaire over de reis, Mirjam ontwikkelt een interactieve installatie waarbij Europeanen met elkaar in contact kunnen komen en Grey gaat een kookboek schrijven.

Voor Élénie zelf staat de theatervoorstelling van 25 januari grotendeels in het teken van de release van haar album. Met acht muzikanten van het Noord Nederlands Orkest – ze spelen zes nummers samen – en haar band laat zij alle twaalf nummers van deze gloednieuwe plaat horen. ALL komt uit op vinyl en Davey heeft hiervoor de albumhoes ontworpen.

Een mooie samenwerking met het Noord Nederlands Orkest

ALL bevat vier talen: Nederlands, Engels, Duits en Frans. Toch is dit album een mooi geheel geworden volgens Élénie. "Dat heeft volgens mij veel te maken met de samenwerking met mixing en mastering engineer Wessel Oltheten. Daarnaast arrangeerde Gijs Philip van Schaik van NNO zes van mijn stukken voor de octet bezetting, wat het geheel nu al helemaal naar een andere planeet heeft getild," glundert ze.

Dit jaar, op 23 november, is al een voorproefje van ÉLIËN te beluisteren op Explore The North. Op dit festival geeft Élénie, samen met het octet van NNO, een exclusieve preview en daar kijkt zij naar uit. Met haar werk lijkt ze zich op verschillende disciplines te begeven. "Ik maak popmuziek met een theatraal randje. Ik wil graag bereiken dat muziekliefhebbers hiernaar luisteren en denken: 'dit is meer dan alleen muziek', licht ze toe, "Maar... Mensen die normaal gesproken naar het theater gaan, kunnen ook denken: 'dit is meer dan alleen theater'. Die verbinding wil ik maken".

zuhause in de studio met wessel oltheten
In de studio met mixing en mastering engineer Wessel Oltheten. Foto: ZUHAUSE
Duurzaam plezier

In drie maanden tijd heeft ZUHAUSE heel Europa afgereisd. Het heeft voor veel indrukken gezorgd, maar het leverde ook een bron aan informatie en ervaringen op. "We hebben de tijd genomen om alles te ontwikkelen. Het materiaal dat we hebben verzameld, is voor langere tijd te gebruiken en daardoor is er veel duurzaam plezier uit te halen," besluit Élénie, "We zijn een tijd niet thuis geweest en de afgelopen maanden waren we vooral online te vinden. Nu zijn wij toe aan exposure. We zijn er klaar voor om naar buiten te treden".

Belangrijke data
Op 25 januari 2020 gaat ELIËN in première in het Grand Theatre.

Op 23 november laat Élénie, samen met acht musici van het NNO, een exclusieve preview van ÉLIËN zien en horen op Explore the North 2019 in Leeuwarden. In 2020 staat zij in het voorprogramma van NNO voor Beethoven en zijn erfgenamen: op 13 februari 2020 in De Nieuwe Kolk in Assen, op 14 februari 2020 in De Harmonie in Leeuwarden en op 15 februari 2020 in SPOT Groningen / De Oosterpoort.

Bekijk de site van ZUHAUSE voor de praktische informatie en kaartverkoop.

Foto's bij dit artikel: ZUHAUSE