Hoe ziet de toekomst eruit als je moet vluchten?

Drie mensen vertellen op inspiratiefestival 'Let's Gro' over de gevolgen van de oorlog op hun leven. Het lot heeft hen naar Groningen gebracht. Wat zij hebben meegemaakt, is moeilijk te bevatten. Toch heeft 'Het Lot' van Bab Ad-daar ook een hoopvolle boodschap.

Het Grand Theatre is veranderd in een luchthaven: Damascus Airport. Hier wordt het binnenkomende publiek verwelkomd door vriendelijke piloten en stewardessen. Ze wensen ons een fijne reis toe. Op het podium staat een scherm dat de reistijden vermeldt. 'Damascus-Amsterdam' is nog geen vijf uur vliegen. Met de auto ben je een stuk langer onderweg: zo'n vierenveertig uur. Lopend/ met de boot duurt zo'n twintig dagen, maar: "Arriving alive not guaranteed".

Wat laat je achter als je jouw land moet verlaten?

Yara, Waseem en Atalla moesten noodgedwongen hun land Syrië achterlaten. Yara heeft het geluk dat zij vanuit Libanon meekon met het vliegtuig naar Nederland. Ze leest fragmenten voor uit haar dagboek: hoe haar leven was en hoe het er nu uitziet. Het gaat over dagelijkse zaken, zoals de kapper bezoeken, een nieuwe jurk kopen en naar school gaan. De oorlog – een roodgekleurde bladzijde in haar boek – heeft haar leven ingrijpend veranderd; alledaagse activiteiten waren opeens niet meer mogelijk. Yara had een lied geoefend dat ze wilde zingen op school, maar heeft dat nooit kunnen laten horen. Het was te onveilig geworden om naar school te gaan. Haar lied zit nu opgesloten in haar hart.

Waseem moest zijn moeder achterlaten. Hij vluchtte naar Turkije en maakte toen met een boot de oversteek naar Griekenland. Vervolgens ging hij verder Europa in en kwam uiteindelijk met de trein aan op München Hauptbahnhof: de plek waar hij eindelijk veilig was. Dat gevoel wordt op het podium versterkt door de warme klanken van de 'oud' (een snaarinstrument).

Over de reis van Waseem worden vooral feitelijkheden verteld, maar zijn woorden "Een boot van zes meter lang en vijfentachtig passagiers" zeggen alles. Deze overtocht moet een beangstigende ervaring zijn geweest. Dit zou je nooit doen als je écht een keuze had gehad.

het lot van Bab Ad-daar
© Obed Brinkman, voorstelling 'Het Lot' van Bab Ad-daar in het Grand Theatre op festival Let's Gro


We krijgen beelden van Syrië te zien: een grote hoeveelheid kleuren, mensen die zichtbaar genieten, een bruisende stad en prachtige bouwwerken. Deze beelden vormen een groot contrast met de oorlogsbeelden die verderop in deze film te zien zijn en die wij ook kennen uit het nieuws. Het is eigenlijk niet voor te stellen wat er in dit land is gebeurd en wat het betekent om te moeten vluchten: je thuis achterlaten en een onzekere toekomst tegemoet gaan in een ander land.

Het lot brengt je naar een ander land…

Atalla heeft een liefde voor koken. Terwijl hij ingrediënten snijdt en het publiek op een charmante manier van keukentips voorziet, vertelt hij een aangrijpend verhaal. Net als Waseem heeft hij een gevaarlijke reis achter de rug. Hij kwam terecht in Nederland, maar daarmee kwam nog geen einde aan alle onzekerheid.

Nadat hij was aangekomen, werd Atalla meerdere keren overgeplaatst naar een ander centrum. Hij moest lang wachten tot hij wist of hij hier mocht blijven en moest keer op keer een grote hoeveelheid vragen beantwoorden. De meeste vragen keerden voortdurend terug, ook de pijnlijke, zoals: "Waarom ben je weggegaan uit Syrië?" Voor Atalla voelde het alsof zijn leven in handen lag van iemand anders: het lot leek over zijn toekomst te beslissen.

De veerkracht van de mens

Het was niet de eigen keuze van Atalla, Yara en Waseem om hun thuisland te verlaten, ze konden niet anders. Ondanks alle gebeurtenissen blijven zij, samen met de andere mensen van Bab Ad-daar, werken aan hun toekomst. Het lot heeft hen naar Groningen gebracht en dat is wat nu belangrijk is. Hun veerkracht roept bewondering op. Daarmee straalt Het Lot een boodschap van hoop uit.

het lot van Bab Ad-daar
© Obed Brinkman, voorstelling 'Het Lot' van Bab Ad-daar in het Grand Theatre op Let's Gro


Vanaf het podium kijken de mensen van Bab Ad-daar de zaal in. De lach op ieders gezicht is prachtig om te ontdekken; het publiek reageert dan ook met een lang en oprecht slotapplaus. Dit is Ontmoeten met een hoofdletter.


Credits
Tekst: Atalla, Yara en Waseem
Regie: Ahmad Abdulwahab
Cast: Atalla, Waseem, Yara, Ninar, Mennatallah, Ehsan, Abdul en Abdo S_T_N
Oud-speler: Yassen
Vj: Miriam Van Dijk
Techniek: Rayan , Yamen
Begeleider: Margaret Tholen
Assistent: Revan Nakkour
Videomaker: Ribal Allhateb
Taalbegeleider: Adon Sharbat

Fotografie
© Obed Brinkman.
Voorstelling Het Lot van Bab Ad-daar in het Grand Theatre.
Inspiratiefestival Let's Gro 2019.

Bab Ad-daar is een initiatief van Ahmad Abdulwahab en wordt ondersteund door Noord Nederlands Toneel en Club Guy & Roni. Dit project heeft als doel om een gastvrije plek te creëren voor nieuwkomers. Meer informatie over Bab Ad-daar is te lezen op de website van het NNT.