Karin Noeken en Rosa da Silva Welke rol speelt familie als je een voorstelling maakt?

Eind 2019 kon het publiek in de Machinefabriek van alles proeven en meemaken: oliebollen, muziek, glühwein, een kersttoespraak én twee try-outs. Na afloop vertellen theatermakers Karin Noeken en Rosa da Silva ons waarom zij deze avond hebben georganiseerd en op welke manier zij hun verhaal willen overbrengen.

Tijdens het evenement 'Kerst in de Machinefabriek' krijgen we een voorproefje te zien van de voorstellingen DNA van Karin Noeken en Daar moet je heen van Rosa da Silva. Deze theatermakers hebben met elkaar samengewerkt, onder andere bij De Wijk De Wereld.

Twee voorstellingen over familie

Afgelopen jaar kwamen zij op het idee om samen een avond te organiseren. "We hebben overeenkomsten, in die zin dat we het allebei over familie hebben," benoemt Karin, "Met Kerst ga je op bezoek of heb je het over jouw familie, of ze komen bij jou. Op die manier is dat samengebracht".

In de twee video's gaan Karin Noeken en Rosa da Silva in op hun persoonlijke geschiedenis en vertellen zij over de keuzes die zij tijdens het maakproces hebben gemaakt.

Karin Noeken - DNA

DNA staat niet alleen voor het DNA in het menselijk lichaam, maar ook voor De Noeken Archieven. Met haar broer - zijn computer staat vol met prachtige verhalen - dook Karin het archief in om de geschiedenis van haar familie te onderzoeken. Zij maakte de keuze om deze verhalen naar buiten te brengen. Over het maakproces vertelt zij: "Het moet natuurlijk theater worden, dus het moet ook overstijgend zijn. Als ik het over een nicht of oud-tante heb, kan het publiek ook gaan nadenken: o, ik heb ook zo'n tante of nicht."

Wat is goed en wat is fout?

In DNA haalt Karin meerdere verhalen uit haar familiearchief. Zo gaat het over haar over-overgrootvader die iets verschrikkelijks heeft gedaan, over Nel - zij verkocht ooit oliebollen - die de 'Mata Hari van de familie Noeken' werd genoemd en over Johannes die in de steek werd gelaten door zijn geliefde. DNA gaat ook over: wat is 'goed' en wat is 'fout'? Waar ligt eigenlijk die grens?

Karins verhaal wordt ondersteund door muzikanten Sebastiaan Wiering (cello) en Annette Scholten (lame sonore). De lame sonore ervaart Karin als een tweede stem; een soort engel die zingt. Deze periode wil Karin verder schrijven en alles afronden voor DNA zodat de voorstelling ongeveer een uur en een kwartier duurt. "Dat is ook heel leuk," concludeert ze, "Eigenlijk is dit de leukste periode, om dat uit te zoeken en te onderzoeken".

Rosa da Silva - Daar moet je heen

'Klazienaveen, daar moet je heen!' was in de jaren zeventig de slogan van Klazienaveen: het geboortedorp van Rosa da Silva. Haar voorstellingstitel Daar moet je heen lijkt dan ook niet vergezocht. In het theater maakt zij graag gebruik van een gemixte stijl met veel elementen: mooie liedjes en leuke sketches.

Onder muzikale begeleiding van Remko Wind gaat Rosa in op haar Nederlandse en Portugese afkomst. De combinatie van deze twee landen zorgt ervoor dat ze regelmatig de vraag krijgt: 'Ben je meer Portugees of ben je meer Drents?' Ze antwoordt hierop: "Dat kan ik niet zo goed zeggen, want ik ben echt een mix. Ik voel me in Portugal heel lekker en ik begrijp de mentaliteit. Maar ik begrijp ook de nuchterheid."

Je wilt als iemand anders uit dat ei komen

Tijdens haar try-out in de Machinefabriek klinkt Rosa stellig: "Nee mama, ik wil geen fado. Ik wil de Mini Playbackshow!" Op het podium staat een beker uit het jaar 1995 te glimmen. Rosa won bij Henny Huisman de eerste prijs. Meedoen aan zijn programma was voor haar een geweldige ervaring. "Dat wil je als kind, je wil uit dat ei... Je wil als iemand anders uit dat ei komen," lacht ze, "Ik was ook superblij dat ik dat mocht doen en dat voelde heel lang als een opstapje".

Daar moet je heen staat voor meerdere elementen. Deze titel bevat niet alleen een link naar Klazienaveen, maar is ook een grote knipoog naar de PR. "Rosa da Silva: 'daar moet je heen'. Dat vond ik heel grappig," besluit Rosa, "Maar het staat ook voor de mensen die in jouw jeugd, en ook nog als je volwassen bent, tegen je zeggen: dát moet je doen".

Op hun eigen manier vertellen Rosa da Silva en Karin Noeken hun persoonlijke verhaal en dat zorgt ervoor dat 'Kerst in de Machinefabriek' niet alleen over Kerst gaat. Het publiek wordt vooral getrakteerd op een afwisselende avond.


Kerst in de Machinefabriek
Theatermakers: Karin Noeken en Rosa da Silva
Muziek: Sebastiaan Wiering, Annette Scholten en Remko Wind

Video
Camera en montage: René de Boer
Interview: Ingrid de Vries

Artikel
Foto: © René de Boer
Tekst: Ingrid de Vries